Starfsmaður Ríkisútvarpsins fræddi uppljóstrarann um að innan stofnunarinnar væru nokkrir starfsmenn sem færu ekki leynt með andúð sína á kirkjunni en þeir virðast fá frjálsar hendur til að beita þjóðarútvarpinu. Hann sagði málið töluvert vera rætt meðal starfsmanna RÚV. Starfsmaðurinn sagði að sér væri misboðið eftir að hafa fylgst með gangi málsins og því ákveðið að taka saman nokkra punkta um umfjöllunina. Nöfnum er sleppt nema í tilviki núverandi og fyrrverandi biskups:

Nokkrir fjölmiðlamenn undir forystu Ríkisútvarpsins hafa tekið upp þráðinn þar sem frá var horfið í herferð gegn þjóðkirkjunni og biskup Íslands. Í fyrra flutti RÚV endalausar neikvæðar fréttir af kirkjunni og stóð um leið fyrir átaki til að fá fólk til að segja sig úr þjóðkirkjunni þar sem hlustendur voru jafnóðum upplýstir um hvenær von væri á næstu tölum um úrsagnir. Ráðherrar og þingmenn voru svo krafðir svara um hvort þeir ætluðu að segja sig úr þjóðkirkjunni og farið fram á skýringar ef þeir ætluðu EKKI að gera það. 

Í fyrra voru það að mestu sömu tveir eða þrír fréttamennirnir sem báru hitann og þungann af herferðinni vikum saman. Nú er einn þessara fréttamanna komin aftur af stað og unnir sér ekki hvíldar en hún virðist mæta á allar vaktir til að það líði ekki dagur án þess að einhver krefjist þess í fréttum að biskup segi af sér fyrir eitthvað.

Fyrsta frétt virðist vera frátekin fyrir það ef einhverjir vilja gagnrýna biskupinn eða kirkjuna og reyndar þarf ekki mikla gagnrýni til. Fyrir nokkrum dögum var rætt við biskupsritara Ólafs Skúlasonar. Fréttamaðurinn hafði þó ekki mikinn áhuga á gagnrýni á störf biskupsritarans fyrrverandi en spurði hann þess í stað hvort Karl Sigurbjörnsson biskup gæti setið áfram. Viðmælandinn svaraði því til að málið væri í eðli sínu erfitt hvort sem biskup sæti áfram eða viki. Þessu var slegið upp sem aðal frétt kvöldsins undir fyrirsögninni "Segir erfitt fyrir biskup að sitja áfram".

Annar prestur hefur hins vegar ávallt verið reiðubúinn til að lýsa því yfir að biskup ætti að segja af sér og sendi meira að segja frá sér fréttatilkynningu þess efnis. RÚV fjallaði að sjálfsögðu um málið og sló því upp sem stórfrétt eins og það hefur áður gert þegar sami prestur hefur farið fram á afsögn biskups. Hins vegar gleymir fréttastofan iðulega að geta þess að umræddur prestur kærði á sínum tíma biskupinn fyrir að veita sér ekki embætti sem hún sóttist eftir, hvað þá að sagt sé frá því að presturinn er systir fréttamanns á RÚV.

Annar andstæðingur kirkjunnar tók svo við keflinu í Kastljósi rétt eins og síðast og tók biskupinn í sams konar viðtal og þá. Viðtal sem gekk út á að krefja biskupinn um afsögn án þess að leyfa honum að svara spurningum. 

Aðrir fjölmiðlamenn hafa lagt sitt af mörkum og finna upp á ólíklegustu málum til að lýsa afstöðu sinni til kirkjunnar. Því eru fá takmörk sett hvað menn telja nýtilegt í herferðinni. Fyrir nokkru birti eitt dagblaðanna stóra mynd af biskupinum með fyrirsögn í stærstu mögulegri leturgerð: "Biskup neitar að hætta dúntekju". Þegar betur var að gáð fjallaði fréttin um að sóknarprestur á landsbyggðinni nýtti hólma sem kirkjan hefði haft til umráða frá því á miðöldum til dúntekju og kirkjan hefði ekki afsalað sér nýtingarréttinum.

Þótt Ólafur Skúlason hafi ekki verið dæmdur hafa biskupinn og kirkjuráð gripið til ýmissa ráðstafana til að bregðast við málinu. Kirkjuráð ákvað svo að láta óháða rannsóknarnefnd velta við öllum steinum. Niðurstaða þeirrar rannsóknar hefur hins vegar fyrst og fremst verið notuð sem tilefni til að halda áfram árásum á kirkjuna án tillits til þess hvað rannsóknin leiddi raunverulega í ljós. Í skýrslu nefndarinnar kemur fram að eina aðkoma núverandi biskups að málinu á sínum tíma var að fallast á að mæta á fund sem haldinn var beiðni X sem sakað hafði Ólaf Skúlason um kynferðislega áreitni. Sá fundur fór fram daginn eftir að Kirkjuráð samþykkti yfirlýsingu um málið en á þeim fundi hafði Karl beitt sér gegn því að yfirlýsingin væri stuðningsyfirlýsing við Ólaf (og fékk síðar bágt fyrir frá Ólafi m.a. í ævisögu hans).

Rannsóknarnefndin taldi að Karl og annar prestur hefði ekki átt að verða við ósk X um að mæta til fundar við hana eftir fund Kirkjuráðs vegna þess að það að samþykkja beiðni X hefði gefið henni óraunhæfar væntingar um að hægt yrði að leysa málið í sátt og því verið "yfirsjón af hans hálfu og verði því talin mistök í merkingu 1. gr. starfsreglna um nefndina". En svo segir í skýrslunni:

"Nefndin leggur hins vegar á það áherslu í þessu sambandi að við meðferð málsins hafi ekki komið fram vísbendingar um að Karl hafi gengið til þessa verks í öðrum tilgangi en að leitast við að verða við óskum X um að ná sáttum við kirkjuna."

Jafnframt segir að ekki séu forsendur til annars en að leggja til grundvallar að prestarnir sem hittu X hafi gert það af heilum hug og góðum ásetningi.Í fréttum Stöðvar 2 (19.6.) var því hins vegar haldið fram að Karl hefði átt frumkvæði að fundinum og dregin upp sú mynd að það hefði verið gert til að þagga málið niður.

Þannig hefur umfjöllunin öll einkenni hannaðrar atburðarásar og fréttirnar ganga allar út á að tengja núverandi biskups við syndir annars manns. Þetta er algengt í samfélögum þar sem reglur réttarríkisins eiga undir högg að sækja. Það þarf að refsa einhverjum og ekki aðalatriðið hver það er, bara finna einhvern sem liggur vel við höggi stöðu sinnar vegna. Ef viðkomandi reynir að verja sig er því stillt upp eins og að hann sé með því að gera lítið úr alvarlegum afbrotum þótt þau hafi verið framin af öðrum. Það að verjast eykur með öðrum orðum á "sekt" hins ásakaða.

Ýmsir fjölmiðlamenn hafa svo tekið sér hlutverk bæði dómara og böðuls í málinu. En á hvaða málflutningi byggjast tilraunirnar þeirra til að hrekja biskupinn fyrir björg? Lítum á tvö dæmi úr fréttum:

Fréttir RÚV 15. júní:
"Karl biskup sagði í samtali við fréttastofu í gær að X hefði leitað til ýmissa presta en ekki til lögreglu og sagðist ekki vita hvers vegna hún leitaði aðeins til presta. Þeir hafi haft afar litla möguleika til að gera eitt eða neitt. X furðar sig á svörum Karls. Hann fari undan í flæmingi. Hún segist einfaldlega hafa leitað til þeirra sem hún hélt að gætu velt af henni ábyrgðinni. Á þessum tíma hafi ekki verið möguleiki að fara til lögreglunnar. Allir hafi sagt að lögreglan myndi ekki trúa henni því að það hún gæti ekki leitt fram vitni."

DV 16. júní:
"Y, eitt fórnarlamba Ólafs Skúlasonar heitins, var viðstödd Kirkjuþing í fyrradag. "Ég sé ekki eftir því að hafa farið," segir hún á DV.is. Í skilaboðum frá henni gagnrýnir hún Karl Sigurbjörnsson biskup harðlega, segir hann skammast sín ekkert og sína hroka.

Y varð fyrir kynferðislegri áreitni af hálfu Ólafs Skúlasonar árið 1982, þá 26 ára gömul. Hann áreitti hana tvisvar - í annað skiptið var bænastund að hefjast á spítala og í hitt skiptið var hann umvafinn prestum. Enginn varð þess þó var þegar hann áreitti hana. Þau þekktust ekki áður en líkt og aðrar konur sem sögðu DV frá reynslu sinni átti Y erfiða reynsu að baki, en hún eignaðist tvíbura eftir nauðgun fjórtán ára gömul.

Y sagði frá reynslu sinni í fyrsta skiptið í viðtali við DV á seinasta ári. Eftir seinni samskipti þeirra Ólafs forðaðist hún hann eins og heitan eldinn. Hún sagði að hún hafi þó einu sinni rekist á hann úti á götu úti einu sinni - þá hafi hann sleikt út um.

"Ég grét, skammast mín ekki fyrir það," sagði hún um Kirkjuþingið. "En að hlusta á hann fyrir framan sig og horfa framan í hann var alveg með ólíkindum," segir hún um ræðu Karls Sigurbjörnssonar, biskups. "Að hlusta á hann spjalla við hina og þessa í hlénu, sá ég heldur enga iðrun eða að hann skammist sín. [...] Bara gaman hjá honum eins og ekkert hafi gerst." Hún sagðist enn mjög sár og reið vegna málsins. "Hvar er sannleikurinn hjá honum?" sagði hún enn fremur."

Áttu undirmenn biskups, óbreyttir prestar eða aðrir starfsmenn kirkjunnar að beita yfirmann sinn viðurlögum sem lögreglan var ekki talin fær um og það eftir að ríkissaksóknari hafði formlega neitað að rannsaka málið því það skorti til þess forsendur? Myndi RÚV gera sams konar kröfur til yfirmanna annarra stofnana? Er eðlilegt að núverandi biskup sé látinn taka á sig sök forvera síns og að ætlast til að hann fari með veggjum vegna afbrota hans?
Í skýrslu rannsóknarnefndarinnar kemur fram að ýmis stjórnsýsluleg atriði hefði átt að vinna betur á undanförnum árum en því er jafnframt fagnað hversu langt hefur verið gengið í að bæta þar úr svo að hægt verði að taka til að forða því að sams konar mál komi upp aftur. 

Þegar alvarleg afbrot eiga sér stað er mikilvægt að beina reiðinni í rétta átt. Með því er ekki gert lítið úr þjáningum fórnarlambanna, þvert á móti, þau eiga það skilið að málstaður þeirra sé ekki afbakaður af þeim sem eru að beita sér fyrir einhverju öðru en réttlæti.